Gábor Szabó (8 Mart 1936

Macaristan’dan Amerikan Cazına Bir Efsane Gábor Szabó, 8 Mart 1936’da bugün dünyaya gelmişti.

Gábor Szabó, 8 Mart 1936’da Macaristan‘ın başkenti Budapeşte‘de doğmuş, caz, rock, pop ve Macar müziğini harmanlayan benzersiz bir gitaristtir. Müzikal kariyerine genç yaşlarda başlayan Szabó, sadece Macar müziğiyle değil, dünya çapında geniş bir müzik yelpazesiyle tanınmıştır. Hem bir müzikal yenilikçi hem de caz dünyasında köklü bir iz bırakmış olan Szabó’nun hayatı, zorluklarla dolu bir yolculuktur.

Szabó, 14 yaşında gitar çalmaya başlamıştır. 1956’daki Macar Devrimi sonrasında, Sovyetler Birliği’nin Macar isyancılara karşı müdahalesiyle hayatı değişmiş ve Szabó ailesiyle birlikte Kaliforniya‘ya göç etmiştir. 1958-1960 yılları arasında Boston’daki ünlü Berklee Müzik Okulu’na katılmıştır. 1974’te yaptığı bir röportajda Szabó, Voice of America‘yı dinleyerek cazla tanıştığını, ancak komünist rejim altında batı müziği dinlemenin suç sayıldığını anlatmıştır.

1961 yılında, caz grubu Chico Hamilton’un liderliğindeki beşliye katılarak müzikal kariyerine ivme kazandırmıştır. Bu grupta Charles Lloyd ve Ron Carter gibi ünlü isimlerle birlikte çalmıştır. Gitarist olarak cazın yeni sınırlarını keşfeden Szabó, 1965 yılında Gary McFarland’ın önderliğinde caz pop gruplarında yer almış, 1967’de ise Charles Lloyd’un enerjik dörtlüsünde yer almıştır.

1966’da yayımladığı Spellbinder albümüyle solo kariyerine başlamıştır. Albümdeki “Gypsy Queen” adlı parça, rock gitaristi Carlos Santana tarafından yorumlanmış ve büyük bir hit olmuştur. Bu parça, Szabó’nun rock ve cazı harmanlama yeteneğini gözler önüne sermiştir. Ardından 1967’de The Sorcerer ve More Sorcery gibi albümleriyle müzik dünyasında adından sıkça söz ettirmeye başlamıştır. Hem cazın hem de Macar halk müziğinin unsurlarını birleştirerek müziğini kendine özgü bir hale getirmiştir.

1970’lerde Gábor Szabó’nun müziği daha geniş bir kitleye hitap etmeye başlamıştır. Özellikle California’daki performanslarında, Çingene ve Hint müziği ile cazı birleştirmiştir. Aynı dönemde, 1968’de kurduğu Skye Records etiketi ile Gary McFarland ve Cal Tjader ile işbirliği yapmıştır. Szabó’nun popüler müziğe olan ilgisi, 1970’lerde iyice artmış ve bu dönemdeki albümleri daha ticari bir yön kazanmıştır. Nightflight (1976) ve Faces (1977) gibi albümleri, cazla harmanlanmış pop öğelerini içeren eserlerdir.

Gábor Szabó’nun kariyeri boyunca büyük bir özveriyle müziğe odaklanmış olmasına karşın, kişisel hayatı pek de sorunsuz geçmemiştir. 1978 yılında Alicia ile boşanmış ve Marianne Almassey ile ilişkiye başlamıştır. Bu dönemde, uzun süredir süregelen erozine bağımlılığı ile de mücadele etmiştir. 1970’lerde, Church of Scientology tarafından işletilen Narcanon adlı tedavi merkezine başvurmuş, ancak kısa süre sonra bu organizasyondan uzaklaşmıştır. Hatta Scientology ve Artists International ile yaşadığı sorunlar nedeniyle, 21 milyon dolarlık bir dava açmıştır.

Gábor Szabó, 26 Şubat 1982’de Macaristan‘da hayatını kaybetmiştir. Müzik kariyerine ve caz dünyasına yaptığı katkılar büyük olsa da, yaşamı erken sonlanmıştır. Szabó, karaciğer ve böbrek hastalıkları nedeniyle hastaneye kaldırılmış ve bir süre sonra hayatını kaybetmiştir. Bugün hala müziğiyle anılmakta ve caz dünyasında önemli bir figür olarak kabul edilmektedir.

Gábor Szabó, solo kariyerinde pek çok albüm yayımlamış ve caz tarihine adını yazdırmıştır. En önemli albümlerinden bazıları şunlardır:

• Gypsy ’66 (1966)
• Spellbinder (1966)
• Jazz Raga (1967)
• The Sorcerer (1967)
• Wind, Sky and Diamonds (1967)
• Bacchanal (1968)
• Dreams (1968)
• Mizrab (1973)
• Nightflight (1976)
• Femme Fatale (1981)