Dünyanın En Uzun Doğrusal Su Altı Dağ Zinciri Nasıl Oluştu?

Hareket eden bir “sıcak nokta”, Ninetyeast Sırtı’nın oluşumuna farklı bir açıklama getiriyor.

Curtin Üniversitesi’nden araştırmacılar, dünyanın en uzun doğrusal su altı dağ zinciri olan Ninetyeast Sırtı‘nın daha önce inanılanın aksine farklı bir süreçle oluştuğunu ortaya koydu. Hint Okyanusu’nda, 90 derece doğu boylamı boyunca yaklaşık 5000 kilometre uzanan bu sıra dağlar, Kuzey Amerika’nın Rocky Dağları’yla neredeyse aynı uzunlukta ve Dünya’nın tektonik plakalarının hareketlerine dair kritik bilgiler sunuyor.

Curtin Üniversitesi Yer ve Gezegen Bilimleri Okulu’ndan Dr. Hugo Olierook, sırtın üzerinde yapılan yüksek hassasiyetli mineral tarihleme çalışmaları sayesinde sırtın 83 ila 43 milyon yıl önce devasa bir volkanik zincir olarak oluştuğunu belirtti. Dr. Olierook, sıcak noktanın hareket ettiğine dair şu çarpıcı açıklamayı yaptı:

“Çoğu volkanik sıcak nokta manto içinde sabit kalır ve tektonik plakalar onların üzerinden hareket ettikçe volkanik izler oluşturur. Ancak bu çalışmada, Ninetyeast Sırtı’ndan sorumlu olan sıcak noktanın zamanla manto içinde birkaç yüz kilometre hareket ettiği bulundu. Bu tür bir hareketin yaygın olduğu düşünülüyor ancak kanıtlamak zordur ve daha önce sadece Pasifik Okyanusu’ndaki birkaç sıcak nokta için gösterilebilmiştir. Bu, Hint Okyanusu’nda belgelenen ilk örnek oldu.”

Bu bulgu, yalnızca sırtın yaşı ve kökenine ilişkin tahminleri revize etmekle kalmıyor, aynı zamanda Dünya’nın tektonik plakalarının milyonlarca yıl boyunca nasıl hareket ettiğine dair daha doğru modellerin oluşturulmasına yardımcı oluyor.

Curtin Üniversitesi ve John de Laeter Merkezi’nden Prof. Fred Jourdan, yüksek hassasiyetli tarihleme tekniklerinin Dünya’nın jeolojik geçmişini anlamak için önemini vurguladı:
“Yıllardır, Ninetyeast Sırtı’nın yaklaşık yaş tahminleri, Dünya’nın tektonik plakalarının nasıl hareket ettiğine dair modeller oluşturmak için kullanılıyordu. Yüksek hassasiyetli tarihleme yöntemleri sayesinde bu modelleri önemli ölçüde rafine edebiliriz.”

Çalışmanın lideri, aynı zamanda Curtin Üniversitesi’nde doktora öğrencisi olan ve şu anda Çin Petrol Üniversitesi’nde görev yapan Doç. Dr. Qiang Jiang, doğal afetleri daha iyi tahmin edebilmek için Dünya’nın iç yapısını tam olarak anlamanın önemli olduğunu belirtti:
“Şu anda bu konuda tam bilgiye sahip değiliz, ancak bu tür çalışmalar doğru yolda atılmış büyük bir adımdır.”

Bu yazı sciencedaily.com/ sitesinde yayınlanmıştır.