Mars göktaşları Kızıl Gezegenin yapısı hakkında bilgi hazinesi sunuyor

Mars’ın mantosu ve kabuğunda ayırt edilebilir rezervuarlara sahip farklı bir yapısı var ve bu, UC San Diego’daki Scripps Oşinografi Enstitüsü’ndeki bilim adamlarının ve meslektaşlarının Dünya’da analiz ettiği meteorlar sayesinde biliniyor.

Yaklaşık 1,3 milyar yıl önce oluşan ve daha sonra Mars’tan fırlatılan meteorlar, son yıllarda Antarktika ve Afrika’daki bilim insanları tarafından toplanıyor. Scripps Oşinografi jeologu James Day ve meslektaşları, 31 Mayıs’ta Science Advances dergisinde Kızıl Gezegen’den alınan bu örneklerin kimyasal bileşimlerinin analizleri hakkında bir rapor yayınladılar.

Çalışmanın öncüsü Day, bu sonuçların yalnızca Mars’ın nasıl oluştuğunu ve geliştiğini anlamak için değil, aynı zamanda Insight and Perseverance ve Mars Sample Return gibi son NASA misyonlarına bilgi verebilecek kesin veriler sağlamak açısından da önemli olduğunu söyledi.

Day, “Mars’taki meteorlar, Mars’tan elde edebildiğimiz tek fiziksel malzemedir” dedi. “Kesin ve doğru ölçümler yapmamızı ve ardından Mars’ta ve Mars yüzeyine yakın meydana gelen süreçleri ölçmemizi sağlıyorlar. Mars’ın bileşimi hakkında, orada devam eden Perseverance gezici operasyonları gibi, gerçek görev bilimini temellendirebilecek doğrudan bilgi sağlıyorlar. “

Day’in ekibi, Mars’ın oluşumuna ilişkin açıklamasını, tamamı aynı yanardağdan gelen, nakhlitler ve chquestitler olarak bilinen göktaşı örneklerini kullanarak bir araya getirdi. Yaklaşık 11 milyon yıl önce, Mars’a büyük bir meteor çarpması gezegenin bazı kısımlarını parçaladı ve kayaları uzaya fırlattı. Bunlardan bazıları Dünya’ya göktaşı şeklinde indi; bunlardan ilki 1815’te Fransa’nın Chsigny kentinde ve ardından 1905’te Mısır’ın Nahla kentinde keşfedildi.

O zamandan beri Moritanya ve Antarktika gibi yerlerde bu türden daha fazla meteorit keşfedildi. Bilim insanları, bu meteoritlerin nispeten genç olmaları, dolayısıyla yakın zamanda aktif olan bir gezegenden gelmeleri, Dünya’ya kıyasla bol oksijen elementinin farklı bileşimlerine sahip olmaları ve 1970’lerde Viking iniş araçları tarafından yüzeyde ölçülen Mars atmosferinin bileşimini muhafaza etmeleri nedeniyle Mars’ı çıkış yeri olarak belirleyebilmektedir.

Ekip, iki kilit taşı nakhlit ve chquestite göktaşı türünü analiz etti. Nakhlitler, bugün İzlanda ve Hawaii’de patlayan lavlara benzer şekilde bazaltiktir ancak klinopiroksen adı verilen bir mineral açısından zengindir. Chquestitler neredeyse tamamen mineral olivinden yapılmıştır. Dünya’da bazaltlar, özellikle okyanusların altında, gezegenin kabuğunun ana bileşenini oluştururken, olivinler mantoda bol miktarda bulunur.

Aynı şey Mars’ta da geçerli. Ekip, bu kayaların, oluştukları yanardağ içinde fraksiyonel kristalleşme olarak bilinen bir süreç yoluyla birbirleriyle ilişkili olduğunu gösterdi. Bu kayaların bileşimini kullanarak, o zaman erimiş olan bazı nakhlitlerin yüzeye yakın kabuk kısımları içerdiğini ve aynı zamanda Mars’ın atmosferiyle etkileşime girdiğini de gösterdiler.
Day, “Nakhlites ve chquestitlerin aynı volkanik sistemden olduklarını ve bunların atmosferik etkileşimlerle değiştirilmiş Mars kabuğuyla etkileşime girdiğini belirleyerek, Mars’ta yeni bir kaya türü tespit edebiliriz” dedi. “Hepsi volkanik kökenli olan mevcut Mars göktaşları koleksiyonuyla, Mars’ın iç yapısını daha iyi anlayabiliyoruz.”

Ekip bunu, nakhlitlerin ve chquestitlerin ayırt edici kimyasal özelliklerinin yanı sıra diğer Mars meteoritlerinin karakteristik bileşimleri sayesinde yapabildi. Bunlar, Mars’ın atmosferik olarak değiştirilmiş üst kabuğunu, karmaşık daha derin bir kabuğu ve Mars’ın derinliklerinden gelen tüylerin kabuğun tabanına kadar nüfuz ettiği bir mantoyu ortaya koyarken, Mars’ın evriminin erken safhalarında oluşan iç kısmı da eriyerek farklı oluşumlar meydana getirdi. volkan türleri.

Day, “Dikkat çekici olan, Mars’taki volkanizmanın Dünya ile inanılmaz benzerliklere sahip olması, ancak aynı zamanda farklılıklara da sahip olmasıdır” dedi. “Bir yandan, Hawaii’deki Oahu gibi yerlerde nakhlitler ve chquestitler son zamanlardaki volkanizmaya benzer şekillerde oluştu. Orada, yeni oluşan volkanlar mantoya baskı yaparak daha fazla volkanizma üreten tektonik kuvvetler üretiyor.”

“Öte yandan, Mars’taki rezervuarlar son derece eskidir ve Kızıl gezegen oluştuktan kısa bir süre sonra birbirlerinden ayrılmaktadırlar. Dünya’da levha tektoniği, rezervuarların zamanla tekrar bir araya gelmesine yardımcı olmuştur. Bu anlamda Mars, gezegenler arasında önemli bir bağlantı sağlamaktadır. bugünkü görünümüne bakıldığında ilk Dünya nasıl görünüyor olabilir.”

Day’in yanı sıra, Scripps Oşinografisinden Marine Paquet ve Nevada Las Vegas Üniversitesi ile Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi’nden meslektaşları da çalışmaya katkıda bulundu. NASA Güneş Sistemleri Çalışmaları ve Yükselen Dünyalar programı araştırmayı finanse etti.