Ahmet Rasim (1864 – 21 Eylül 1932)

Ahmet Rasim Kimdir? Hayatı ve Eserleri.

Ahmet Rasim, 1864 yılında İstanbul’un Fatih ilçesinde doğmuş ve 21 Eylül 1932’de İstanbul’da vefat etmiştir. Türk edebiyatının önde gelen isimlerinden biri olan Rasim, yazar, gazeteci, tarihçi ve bestekâr olarak tanınır. Babası Kıbrıslı Bahaeddin Efendi, annesi ise Nevbahar Hanım’dır. Ne yazık ki babası, Rasim doğmadan önce ailesini terk etmiş ve bu nedenle annesi onu tek başına büyütmüştür.

Eğitim hayatına mahalle mekteplerinde başlayan Ahmet Rasim, 1875 yılında Darüşşafaka’ya girmiş ve 1883 yılında birincilikle mezun olmuştur. Bu dönemde edebiyat ve musikiye olan ilgisi derinleşmiş, özellikle Mehmet Zekâi Dede Efendi’den aldığı derslerle musiki bilgisini geliştirmiştir. Mezuniyetinin ardından kısa bir süre Posta ve Telgraf Nezareti’nde memur olarak çalışmış, ancak yazarlık tutkusuyla bu görevinden ayrılmıştır.

Ahmet Rasim’in ilk yazısı, “Yolcu” başlığıyla Ahmet Mithat Efendi’nin Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yayımlanmıştır. Bu önemli adımı, Ceride-i Havadis’te fen konularında yazdığı yazılar ve Fransızcadan yaptığı çeviriler izlemiştir. 1891 yılında yayın hayatına başlayan Servet-i Fünûn dergisinde ise hem fen konularında yazılar yazmış hem de tefrika halinde romanlarını yayımlamıştır. Ancak, Servet-i Fünûn topluluğunun genel edebi anlayışına bağlı kalmamış ve Ahmet Cevdet Paşa ile Ahmet Mithat Efendi’nin doğu ve batı edebiyatını harmanlayan anlayışını benimsemiştir.

Gazetecilik kariyerinde Malumat, Sabah, İkdam, Vakit ve Cumhuriyet gibi dönemin önde gelen gazete ve dergilerinde yazılar yazan Ahmet Rasim, 1908 yılında Hüseyin Rahmi Gürpınar ile birlikte “Boşboğaz ile Güllâbi” adlı mizah gazetesini çıkarmıştır. Bunun yanı sıra, 1898 yılında Alman İmparatoru II. Wilhelm’in Suriye gezisi sırasında Malûmat gazetesi tarafından Suriye’ye, 1916 yılında ise Sabah gazetesi tarafından harp muhabiri olarak Romanya cephesine gönderilmiştir.

Yazılarında İstanbul’un günlük yaşamını, sokaklarını, evlerini ve sosyal hayatını ayrıntılı bir şekilde tasvir eden Ahmet Rasim, bu nedenle “Şehir Mektupçusu” unvanını almıştır. Cumhuriyet’in ilanından sonra Mustafa Kemal Atatürk’ün takdirini kazanan Rasim, 1927 yılında İstanbul milletvekili olarak TBMM’ye girmiştir. Bu dönemde Harf İnkılâbı çalışmalarına katılmış ve Kütüphane Komisyonu’nda görev almıştır.

Ahmet Rasim, edebi hayatı boyunca farklı türlerde pek çok eser vermiştir. Roman, hikâye, hatıra ve tarih alanında yazdığı eserlerle Türk edebiyatına önemli katkılarda bulunmuş, ayrıca güftesi kendisine ait 60 kadar şarkı bestelemiş ve bunlardan 40’ı günümüze ulaşmıştır.

Eserleri ve Yayın Tarihleri:

• Gecelerim (Hatıra, 1927)
• Falaka (Hatıra, 1927)
• Muharrir, Şair, Edip (Hatıra, 1924)
• Fuhş-i Atik (Hatıra, 1922)
• Ömr-i Edebi (Diğer, 1897-1900)
• Hanım (Diğer, 1910)
• Cidd ü Mizah (Diğer, 1897)
• Romanya Mektupları (Diğer, 1916)
• Şehir Mektupları (Diğer, 1897)
• Resimli ve Haritalı Osmanlı Tarihi (Tarih, 1910)

Yazarın Künyesi:

• Adı Soyadı: Ahmet Rasim
• Doğum Tarihi: 1864
• Doğum Yeri: İstanbul, Fatih
• Ölüm Tarihi: 21 Eylül 1932
• Ölüm Yeri: İstanbul
• Meslekleri: Yazar, Gazeteci, Tarihçi, Bestekâr, Milletvekili
• Eğitimi: Darüşşafaka
• Eşi: Sadberk Hanım
• Çocukları: 6
• Defin Yeri: Heybeliada Abbaspaşa Mezarlığı