Steve Vai: ‘Notayı Sen Çalıyorsun, Ton Senin Elinde’
Steve Vai, “Tonun patronu sensin, çünkü notayı sen çalıyorsun” diyerek gitar tonunun ekipmandan çok çalma tekniğine bağlı olduğunu vurguluyor ve kritik ipuçları paylaşıyor.
Amfinizi veya gitarınızı değiştirmeden önce çalma şeklinize dikkat edin. Vai, ’80’lerde pena tekniğini tamamen yeniden düşünerek kendi tonunu bulduğunu söylüyor.
Steve Vai, yeni imza modeli Spark Mini Vai 10-watt akıllı gitar amfisi için Guitar Center’da çekim yaparken, elektro gitar tonunu geliştirmek isteyen – özellikle başlangıç seviyesindeki – gitaristler için altın değerinde bir tavsiyede bulundu.
Vai’nin söyledikleri, tonun sadece gitarınıza, tel markanıza, kullandığınız amfiye ya da pedal tahtanızdaki overdrive pedalına bağlı olmadığını hatırlatıyor. Evet, ekipman önemli ama gerçekten önemli olan nasıl çaldığınıza dikkat etmek.
“İnsanlar, ton amfidedir, gitarın kendisindedir, sapındadır, gövdesindedir ya da manyetiklerindedir der. Bir seviyeye kadar evet, bunların hepsinde bir ton vardır” diyor Vai. “Ama tonun patronu sensin, çünkü onu çalan sensin, notayı vuran sensin.”
Bu tavsiye sadece shredding yapan gitaristler için değil, tüm tarzlardan müzisyenler için geçerli. Vai, amfileri tek tek denemeden önce, tellerle nasıl etkileşim kurduğumuzu düşünmemiz gerektiğini söylüyor. Bu, eski bir müzikal prensibe dayanıyor: “Ton parmaklardadır.” Peki bu tam olarak ne anlama geliyor?
Her şey çalma yoğunluğuna bağlı. Gitar penanızı nasıl tuttuğunuzdan, ne kadar sert bastığınıza kadar birçok faktör tonu etkiliyor. Vai, bunların hepsini dikkate almamız gerektiğini belirtiyor. Teknik ve ton birbiriyle doğrudan bağlantılı.
“Bir notanın tonu, birçok hareketli parçaya sahiptir” diyor Vai. “Bunlardan biri, teli tam olarak nereden vurduğundur.”
Bu, özellikle başlangıç seviyesindeki gitaristler için çok değerli bir bilgi. Köprüye yakın pena kullanırsanız daha tiz bir ton alırsınız. Sap tarafına yakın vurursanız daha bas ağırlıklı bir ses elde edersiniz. Bazı müzik tarzları bu farklılıkları gerektirir. Perdeleri nasıl bastığınıza da dikkat etmelisiniz. Tel üzerine fazla baskı uygularsanız notalar tizleşir.
İyi entonasyon, gitarınızın ayarından başlayabilir ancak aynı zamanda temiz bir tekniğe sahip olmakla da ilgilidir. Vai’nin imza gitarını kullanan bir diğer sanatçı Martin Miller da bu konuya büyük önem veriyor. Aynı şekilde Vai’nin öğretmeni, dostu ve iş arkadaşı Joe Satriani de bu konuda oldukça titiz.
“Joe Satriani’nin eşi benzeri olmayan bir kulağı var” diyor Vai, 2022’de MusicRadar’a verdiği bir röportajda. “Ben gençken, ‘Hayır, vibratoyla notayı bozma. Aptal gibi tınlarsın!’ derdi.”
Bu sözler kulağa küpe olmalı. Blues gitarında solo, tamamen gerilim ve rahatlama arasındaki dengeden oluşur. Küçük detaylar kişiliği ortaya çıkarır ve hikâyeyi anlatır. Penanın konumunu değiştirmek ve tonla oynamak – amfi veya gitar üzerindeki düğmelere dokunmadan – çok önemli bir dinamizm sağlayabilir.
“Nasıl pena tuttuğun önemli” diyor Vai. “Penayı ne kadar sıkı tutuyorsun? Entonasyon, ne kadar sert bastığın, ne kadar çektiğin, vibratonun nasıl olduğu gibi birçok faktör tarafından belirleniyor. Tüm bunlar, kendine özgü tonunu keşfetmene yardımcı olur.”
Vai, 1983 civarında çalma tarzını tamamen değiştirdiğini söylüyor. Sebebi ise tonundan memnun olmamasıydı.
“Harika bir tona sahip olmamaktan sıkılmıştım” diyor. “Bütün bu amfileri denedim. O zamanlar duyduğum bazı sesleri yakalamaya çalışıyordum. Edward Van Halen sahneye çıkmıştı. Yngwie vardı. O kadar çok gitarist vardı. Ama ben neden iyi bir tona sahip olamıyorum, bunu bir türlü çözemedim.
“Sonunda, penayı nereden vurduğum, nasıl vurduğum, açısı gibi şeyler üzerinde denemeler yapmaya başladım. Bir noktaya geliyorsun, duyuyorsun ve anlıyorsun, işte o zaman gerçek çalışma başlıyor.”
Vai’nin altını çizdiği nokta şu: Tekniğinizin tonunuza hizmet edip etmediğine kulaklarınız karar vermeli.
Kaynak : musicradar
