Shakespeare’ı Yazmaya Çalışan Maymunlar: Sonsuz Maymun Teoremi Üzerine Yeni Bulgu
Sonsuz Maymun Teoremi, sonsuz bir süre boyunca rastgele tuşlara basan bir maymunun, tamamen şans eseri, Shakespeare’in eserlerini yazabileceğini öne sürüyor. Bu yaygın düşünce deneyi, olasılık ve rastgelelik ilkelerini anlamamıza yardımcı olmak için kullanılıyor ve pop kültüründe The Simpsons’dan Hitchhiker’s Guide to the Galaxy’a kadar birçok yerde referans alınıyor.
Ancak yeni bir çalışma, Shakespeare’i rastgele yazmanın, evrenin ömründen çok daha uzun bir süre alacağını ortaya koyuyor. Yani teorem doğru olsa da, aynı zamanda yanıltıcı bir yönü var.
Sydney Teknoloji Üniversitesi’nden (UTS) matematikçiler, Doç. Dr. Stephen Woodcock ve Jay Falletta, teoremi, evrenimizin sınırlı doğasıyla incelemeye karar verdiler.
Doç. Dr. Woodcock, “Sonsuz Maymun Teoremi, ya sonsuz sayıda maymun ya da sonsuz bir maymun çalışma süresi göz önüne alındığında, yalnızca sonsuz sınırları dikkate alır,” diyor. “Biz, belirli bir harf dizisinin, evrenimizin ömrüyle tutarlı sınırlı bir zaman diliminde, sınırlı sayıda maymun tarafından yazılması olasılığını incelemeye karar verdik,” diye ekliyor.
Ciddi ancak eğlenceli olan bu çalışma, Franklin Open dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar, hesaplama için bir klavyenin, İngilizce alfabesinin tüm harflerini ve yaygın noktalama işaretlerini içeren 30 tuş içerdiğini varsaydılar.
Tek bir maymunun yanı sıra, dünya üzerindeki yaklaşık 200,000 şempanzenin mevcut popülasyonunu kullanarak hesaplamalar yaptılar ve her bir tuşun basılması için oldukça verimli bir hız olarak, evrenin sonuna kadar her saniyede bir tuş basacaklarını varsaydılar. Evrenin yaklaşık 1010010^{100}10100 yıl (100 sıfırdan oluşan bir sayı) içinde sona ereceği düşünülüyor.
Sonuçlar, tek bir şempanzenin kendi ömrü içinde “muzlar” kelimesini yazma şansının yaklaşık %5 olduğunu ortaya koyuyor. Ancak tüm şempanzelerin devreye girmesi durumunda bile, Shakespeare’in yaklaşık 884,647 kelimeden oluşan eserinin evren sona ermeden önce yazılması neredeyse imkansız.
Yazarlar, “Daha iyi yazım hızları veya şempanze popülasyonlarının artmasının, maymun işçiliğinin anlamlı yazılı eserler geliştirmek için uygulanabilir bir araç olacağını göstermesi olası değildir,” diyorlar.
Doç. Dr. Woodcock, “Bu bulgu, Sonsuz kaynaklar fikrinin, evrenimizin kısıtlamalarını dikkate aldığımızda elde ettiğimiz sonuçlarla örtüşmediği St. Petersburg paradoksu, Zeno’nun paradoksu ve Ross-Littlewood paradoksu gibi olasılık bulmacaları ve paradokslar arasında yer alıyor,” diyor.
Üretken yapay zeka çağında, Sonsuz Maymun Teoremi ve onun sınırlı versiyonu, okuyucuların yaratıcılığın, anlamın ve bilinçliliğin doğası ile bu niteliklerin nasıl ortaya çıktığına dair felsefi soruları düşünmeye teşvik edebilir.
Bu yazı sciencedaily.com sitesinde yayınlanmıştır.
