Necati Cumalı (13 Ocak 1921 – 10 Ocak 2001)
Necati Cumalı Kimdir? Hayatı ve Eserleri
Necati Cumalı, 13 Ocak 1921’de Yunanistan’ın Florina kentinde doğdu. Ailesi, 1923’te Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi kapsamında Türkiye’ye göç etti ve İzmir’in Urla ilçesine yerleşti. Çocukluk yılları burada geçen Cumalı, eğitim hayatına Şehit Kemal İlkokulu’nda başladı. Ardından İzmir Erkek Öğretmen Okulu’nun orta kısmını tamamladı ve 1938’de İzmir Atatürk Lisesi’nden mezun oldu. 1941 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi.
Edebiyat hayatına henüz lise yıllarında başladı ve ilk şiirlerini Urla Halkevi dergisi Ocak’ta yayımladı. Mezuniyetinin ardından bir süre Toprak Mahsulleri Ofisi’nde memur olarak çalıştı. 1945-1948 yıllarında Milli Eğitim Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’nde görev yaptı. 1950’de Urla’da avukatlığa başladı ve 1957 yılına kadar bu görevi sürdürdü.
1955’te yayımlanan Güneş Çizgisi ve İmbatla Gelen şiir kitapları, onun lirik ve doğaya bağlı şiir anlayışını yansıtır. Aynı dönemde kaleme aldığı Yalnız Kadın adlı öykü kitabı da büyük ilgi gördü. Avukatlık yıllarında gözlemlediği olaylar, onun eserlerinin ana temasını oluşturdu ve özellikle Ege insanının yaşamını ve sorunlarını işledi.
1957’de Paris’e giderek Türkiye’nin Paris Büyükelçiliği’nde basın ataşesi olarak çalıştı. Paris’te geçirdiği yıllar, ona yeni bir bakış açısı kazandırdı ve bu dönem, Aşk Duvarı gibi eserlerine ilham oldu. 1959’da Türkiye’ye döndüğünde İstanbul Radyosu’nda redaktörlük yaptı ve aynı yıl Tütün Zamanı romanını yazdı. Bu roman, daha sonra Yağmuru Beklerken ve Viran Dağlar ile birlikte bir üçleme oluşturdu.
Cumalı’nın en bilinen eserlerinden biri olan Susuz Yaz adlı öyküsü, 1960 yılında yayımlandı. Metin Erksan tarafından beyaz perdeye uyarlanan bu eser, 1964’te Berlin Film Festivali’nde Altın Ayı ödülünü kazandı. 1960 yılında hariciyeci Berin Teksoy ile evlenen Cumalı, bu evlilik nedeniyle Tel Aviv ve Paris’te de bulundu.
1970’li yıllarda üretkenliğini artıran Cumalı, Makedonya 1900 ile ikinci kez Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazandı. Aynı zamanda oyun yazarlığına da odaklandı ve Türk tiyatrosuna önemli katkılarda bulundu. 1981’de Dün Neredeydiniz ile Kültür Bakanlığı Tiyatro Ödülü’nü, 1984’te Tufandan Önce ile Yeditepe Şiir Armağanı’nı kazandı. Roman, öykü, şiir ve oyun alanında önemli eserler veren Necati Cumalı, edebiyatımızın çok yönlü yazarlarından biri oldu.
10 Ocak 2001’de İstanbul’da hayatını kaybetti. Yaşamı boyunca insan hakları, adalet ve toplumsal sorunlara duyarlı bir yazar olarak eserlerinde bu temaları işledi.
Eserleri ve Yayın Tarihleri
Şiir Kitapları
- Kızılçullu Yolu (1943)
- Harbe Gidenin Şarkıları (1945)
- Mayıs Ayı Notları (1947)
- Güzel Aydınlık (1951)
- İmbatla Gelen (1955)
- Güneş Çizgisi (1955)
- Yağmurlu Deniz (1969)
- Tufandan Önce (1984)
Öykü Kitapları
- Yalnız Kadın (1955)
- Değişik Gözle (1957)
- Susuz Yaz (1962)
- Makedonya 1900 (1976)
Romanları
- Tütün Zamanı (1959)
- Yağmuru Beklerken (1975)
- Viran Dağlar (1994)
Oyunları
- Mine (1959)
- Boş Beşik (1969)
- Dün Neredeydiniz (1981)
Doğum Tarihi ve Yeri: 13 Ocak 1921, Florina, Yunanistan
Ölüm Tarihi ve Yeri: 10 Ocak 2001, İstanbul, Türkiye
Mesleği: Yazar, Şair, Avukat
Eğitimi: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi
