İstanbul Semt İsimlerinin Kökenleri ve İlginç Anlatılar

İstanbul’un semt isimlerinin tarihsel ve kültürel kökenleri.

İstanbul’un ilçelerinin ve semtlerinin isimleri, yıllar boyunca farklı kültürler, halklar ve tarihsel olayların etkisiyle şekillendi. Bu semtlerin isimleri, bazen bir köyün adı, bir yapının tarihi, bir meslek ya da bir olaydan türetilmiştir. İşte İstanbul’un semt isimlerinin kökenlerine dair bazı ilginç ve tarihi bilgiler:

✔ ŞİŞLİ
Şiş yapımıyla ünlü bir ailenin burada bir konağı olduğu ve “Şişçilerin Konağı” adıyla anıldığı söylenir. Zamanla bu isim değişerek “Şişlilerin Konağı”na dönüşmüş ve semtin adı Şişli olarak kalmıştır.

✔ PENDİK
Bizans döneminde “her tarafı surlarla çevrili” anlamına gelen Pantecion, Latin egemenliğinde ise “duvar” anlamına gelen Peninda-kot ismini almıştır. Bu isim, Pendik’in bir savunma hattı olarak kullanıldığını işaret eder.

✔ SÜTLÜCE
Sütlüce, adını bir zamanlar burada bulunan Süt Menbat isimli Rum köyünden alır. Köydeki bir bakır heykelden akan suyun, kadınların sütünü artırdığına inanılırdı.

✔ AHIRKAPI
Marmara Denizi’nin kıyısında yer alan yedi ahır kapısından birine verilen isimdir. Padişah atlarının bulunduğu has ahırın yanında yer aldığı için bu semt Ahırkapı olarak anılmaya başlanmıştır.

✔ TAHTAKALE
Tahtakale, “kale altı” anlamına gelen Taht-el-kale’nin bozulmasıyla oluşan bir isimdir. Eski sur benzeri yapının aşağı kotunda yer aldığı için bu isim verilmiştir.

✔ ŞAŞKINBAKKAL
Denizden yararlanmak için bölgeye gelenlere bir bakkal dükkanı açılmıştır. Burada, iş yapılmayacağını düşünen halk bakkala “şaşkın bakkal” yakıştırmasını yapmış ve semt bu adla anılmaya başlanmıştır.

✔ EMİNÖNÜ
Osmanlı döneminde çarşıdaki esnafı denetleme yetkisi ‘Emin’lere aitti. Semt, burada bulunan ‘Gümrük Eminliği’nden adını alır.

✔ TAKSİM
Osmanlı zamanında, sucuların halka suyu dağıttığı yer “Taksim” olarak anılmaya başlanmıştır.

✔ ÜSKÜDAR
Bizans devrinde Skutari olarak bilinen asker kışlalarının yer aldığı bu semt, zamanla Üsküdar adını almıştır.

✔ ÇENGELKÖY
Eskiden gemi çapalarının yapıldığı bu köy, adını buradan alır.

✔ GALATA
Galata, Rumca’da “süt” anlamına gelir. Semtteki süthanelerle ilgili olarak bu isim verilmiş olabilir. Başka bir görüşe göre, İtalyanca’da “denize inen yol” anlamına gelen ‘galata’ kelimesinden türemiştir.

✔ BOSTANCI
Semt, her türlü meyve ve sebzenin yetiştirildiği bostanlardan adını alır.

✔ VELİEFENDİ
Semt, bir zamanlar Şeyhülislam Veli Efendi’nin toprakları üzerinde kurulduğu için adını ondan alır.

✔ ÇATLADIKAPI
Bizans zamanında yapılan surların “Sidera” adı verilen kapısı, 1532’de meydana gelen bir depremde çatlamıştır. Bu nedenle semt ve kapı Çatladıkapı olarak anılmaya başlanmıştır.

✔ FERİKÖY
Madam Feri’den alınan isimle anılan semt, Sultan Abdülmecit ve Abdülaziz döneminde geniş topraklar bağışlanan Madam Feri’nin eşi tarafından kurulmuştur.

✔ HORHOR
Fatih Sultan Mehmet, bölge civarında su sesleri duyduğunda, buraya bir çeşme yapılmasını istemiştir. Semt ve çeşme, “hor hor” su seslerinden ismini alır.

✔ UNKAPANI
Semt adını, Arapça’da “kabban” adı verilen büyük terazilerle ilişkilendirir. Sahiline buğday ve arpa yüklü gemilerin demirlediği yer olarak bu isim verilmiştir.

✔ OKMEYDANI
Fetih Ordusu kuşatmanın bir kısmını burada kurmuş ve semt de bu tarihten sonra Okmeydanı olarak anılmaya başlanmıştır.

✔ KADIKÖY
Kadıköy’ün eski adı “Khalkedon”du. Milattan önce 7. yüzyılda, bir kavmin bu bölgeyi körlerin ülkesi olarak adlandırarak yerleştiği söylenir.

✔ BEYOĞLU
Semt, İslamiyet’i kabul eden Pontus Prensinden ya da Venedik Prensinin burada oturmasından adını almış olabilir.

✔ TUZLA
Osmanlı Döneminde İstanbul’un tuz ihtiyacını karşılayan Tuz Gölü nedeniyle bu semt Tuzla adını almıştır.

✔ KARTAL
Kartal adı, Bizans zamanında sahilde balık avlayan “Kartelli” adlı bir balıkçıdan alınmıştır.

✔ MECİDİYEKÖY
Sultan Abdülmecid, burada muhacirler için bir köy kurmuş ve köye onun anısına “Mecidiye Köyü” adı verilmiştir.