Dave Brubeck (6 Aralık 1920 – 5 Aralık 2012)
Cazın Zaman İmzası: Dave Brubeck’in Hayatı ve Mirası.
David Warren Brubeck, 6 Aralık 1920’de Kaliforniya’nın Concord kentinde dünyaya gelir. Babası bir sığır çiftçisi, annesi ise İngiltere’de Myra Hess ile piyano eğitimi almış bir piyanisttir. Brubeck, çocukluğunda annesinden piyano dersleri alır; ancak müzik notalarını okuyamaması nedeniyle bu süreçte zorluk yaşar. İlk başlarda veterinerlik okumayı planlayan Brubeck, bir zooloji profesörünün yönlendirmesiyle müziğe yönelir ve College of the Pacific’te müzik eğitimi alır. Mezuniyetine kısa bir süre kala, müzik notalarını okuyamadığı fark edilir; ancak bestecilik yeteneği nedeniyle mezuniyetine izin verilir, ancak kendisine bir daha piyano öğretmemesi şartı koşulur.
1942’de ABD Ordusu’na katılan Brubeck, burada savaş cephelerinde görev yapmaktan muaf tutulur ve “The Wolfpack” adında ırk açısından çeşitlilik gösteren bir orkestra kurar. Orduda geçirdiği bu süreçte Paul Desmond ile tanışır. Savaştan sonra, Oakland’daki Mills College’da Darius Milhaud ile çalışır ve burada bestecilik üzerine derinlemesine bir eğitim alır. Brubeck, Milhaud’un teşvikiyle caz ve klasik müzik arasında bir köprü kurarak kariyerini şekillendirir.
1951’de Paul Desmond ile birlikte Dave Brubeck Quartet’i kurar. Grup, San Francisco’daki Black Hawk gece kulübünde sahne alır ve üniversite kampüslerinde verdiği konserlerle dikkat çeker. Brubeck’in 1953’te Oberlin College’da kaydettiği Jazz at Oberlin albümü, caz müziğin akademik çevrelerde kabul görmesinde etkili olur. 1954 yılında Jazz Goes to College albümünü yayımlayan Brubeck, aynı yıl Time dergisine kapak olan ikinci caz müzisyeni olur. Ancak bu durumu utanç verici bulur; zira Duke Ellington’ın bu onuru daha fazla hak ettiğine inanır.
1959 yılında yayımlanan Time Out albümü, alışılmışın dışında zaman imzalarıyla dikkat çeker. Columbia Records başlangıçta albümün ticari başarısızlığa uğrayacağından endişe etse de, albüm kısa sürede büyük bir ticari başarı yakalar ve bir milyondan fazla satan ilk caz albümü olur. Albümdeki “Take Five”, caz tarihinin en çok satan single’ı haline gelir. Brubeck, Time Out‘un başarısını Time Further Out, Time in Outer Space ve Time Changes gibi deneysel albümlerle sürdürür. Bu eserlerinde klasik müzikten ilham alarak cazla birleştirdiği yenilikçi bir tarz geliştirir.
Brubeck’in müziği, annesinden aldığı klasik müzik eğitiminin yanı sıra caz doğaçlamalarıyla zenginleşir. Parçalarında atonalite ve fuga gibi unsurlar kullanır. Ünlü Fransız besteci Darius Milhaud’nun etkisiyle “third stream” adı verilen, caz ve klasik müzik arasındaki harmanı temsil eden bir tarz geliştirir. Bu tarz, daha sonradan tanımlanmasına rağmen Brubeck’in erken dönem çalışmalarında açıkça görülür. Eleştirmenler, Brubeck’in caz kompozisyonlarını Avrupalı müzik fikirleriyle birleştirme konusundaki başarısını takdir eder.
Dave Brubeck, kariyeri boyunca birçok ödül kazanır. 1996 yılında Grammy Yaşam Boyu Başarı Ödülü’ne layık görülür, 2008’de Kaliforniya Şöhretler Listesi’ne alınır ve 2009’da Berklee College of Music’ten onursal müzik doktorası alır. Time Out albümü, 2005 yılında Kongre Kütüphanesi’nin Ulusal Kayıtlar Listesi’ne eklenir.
Dave Brubeck, 5 Aralık 2012’de, doğum gününden bir gün önce hayatını kaybeder. Geride, caz müziğini dönüştüren eserleri ve unutulmaz bir miras bırakır.
