Cumhuriyet’in İlk Asrında İşçiler

Cumhuriyet’in İşçi Sınıfı: Tarihin Şekillendirici Gücü

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yüzyılının tarihi, işçi sınıfının mücadelesi ve dönüşümü olmadan tamamlanamaz. Bu büyük dönüşüm, sadece sanayi toplumuna geçişin değil, aynı zamanda işçi hareketinin sosyal ve siyasal etkilerinin de bir anlatısıdır. Cumhuriyet’in İşçi Sınıfı: Tarih, Hareket ve Gelecek adlı cilt, işçi sınıfının farklı kesimlerini ve bu kesimlerin şekillendiren yapısal faktörleri derinlemesine incelemektedir. Türkiye’nin sanayi toplumuna geçiş süreci, işçi hareketinin önemli bir aktör olarak ortaya çıkışı ve Cumhuriyet’in ikinci yüzyılındaki etkileri bu çalışmada ele alınmaktadır.

Son otuz yılda işçi hareketinin zayıflaması, Cumhuriyet’in kurumlarında yaşanan çürümeyle paralel bir şekilde ilerlemiştir. Ancak günümüzde işçileşmenin yaygınlaşması ve işçi sınıfının siyasetteki etkisinin artması, Türkiye’nin toplumsal yapısını yeniden şekillendirebilir. Cumhuriyet’in İşçi Sınıfı bu tarihi süreçleri ele alarak, geleceğe dair umutlu bir bakış sunmaktadır.

Tanıtım yazısından ;

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yüzyılının tarihi işçilerin öyküsünün üstünden atlanarak yazılamaz. İlk yüzyılın tarihi başka veçhelerin yanı sıra Türkiye’nin bir tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişinin de öyküsüdür. Bu büyük dönüşüm sosyal ve siyasal sonuçlar üretmiş ve günümüz Türkiye’sini iktisadi, sosyal ve siyasal boyutlarıyla yaratmıştır. Sanayi toplumuna geçişe dair bu öykünün başaktörü hiç kuşkusuz Türkiye işçi sınıfıdır.

Bu cilt bu başaktörün kendisini, farklı kesimlerini ya da bunları şekillendiren yapısal faktörleri değerlendiren makalelerden oluşuyor. Her ne kadar sanayi sonrası topluma geçildiğine dair iddialar duysak da bunlar temelsizdir ve işçi hareketi Cumhuriyet’in ikinci yüzyılının tarihinin yazılmasında da en önemli aktör olacaktır.

İşçi hareketinin siyasal ve sendikal kurumlarının zayıfladığı, bağımsız bir politik aktör olarak görülmediği son otuz yıl aynı zamanda Cumhuriyet kurumlarının belli bir “çürüme” de yaşadığı bir zaman dilimine denk düşer. Bu iki gelişme birbirinden bağımsız değildir. Oysa bu son otuz yılda yurttaşlarımız arasında işçileşme de yaygın bir sosyolojik olgudur. Bu dönüşümün sonuçları gün geçtikçe daha çok hissedilmektedir.

Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında işçi hareketi günümüzde sahip olduğu yaygınlık ölçüsünde siyasete etki ederse, umulur ki işçi sınıfının sesi de daha gür çıkar. O zaman toprakta karınca, suda balık, havada kuş kadar çok olanlar, yani yaratanlar, silkelenir ve doğrulur.

Derleyen: M. Görkem Doğan
Yayınevi : Tarih Vakfı Yurt Yayınları