“Cam mı, Koridor mu?”: Zappa Disiplini

“Cam kenarı mı, koridor mu?” Frank Zappa’nın grubu böyle yönettiğini söyleyen Dweezil, babasının sahne üzerindeki katı kurallarını paylaştı.

Uyuşturucu yok, doğaçlama yok, abartılı çalma yok

Ölümünün üzerinden 30 yılı aşkın bir süre geçmiş olmasına rağmen Frank Zappa’nın müziği, rock’n roll’un yedi on yıllık tarihinde hâlâ en karmaşık ve girift eserler arasında yer alıyor. Şöyle düşünün: sokak müzisyenlerinin Zappa şarkılarına çok da fazla el atmadığını görmeniz şaşırtıcı değil (ki bu, 1982 tarihli “Valley Girl” dışında listelere giren bir hiti olmamasından da kaynaklanıyor olabilir).

Yani, onun grubunda çalmanın zorlayıcı olduğu ortada. Frank Zappa’nın büyük oğlu Dweezil Zappa, katıldığı American Music Supply podcast programında, babasının grubu nasıl yönettiğine dair bazı detaylar paylaştı. Görünüşe göre sahnede de kuliste de bazı katı kurallar vardı.

“Eğer biri üzerine düşeni yapmıyorsa ve başına iş açabilecek şeylerle uğraşıyorsa – ki burada ‘ekstrakuriküler’ dediğiyle muhtemelen uyuşturucuları kastediyordu – babamın onlara söylediği şey şuydu: ‘Cam kenarı mı, koridor mu? Eve nasıl dönmek istersin?’”

Zappa, 60’ların sonundaki yüksek profilli müzisyenler arasında uyuşturucudan uzak duran nadir isimlerdendi ve grubundaki üyelerden de aynı şeyi bekliyordu.

Ama konu yalnızca uyuşturucuyla sınırlı değildi. Doğaçlama yapmak da hoş karşılanmıyordu. Dweezil, bu konuda şunları söyledi:

“Müzikal anlamda onu delirten şey, takım oyuncusu olarak bir rolün varsa ve müzik herkes kendi çizgisinde kaldığında düzgün çalışıyorsa; sen çıkıp başka birinin alanına giriyor ve ‘Herkes bana baksın! Ne kadar havalıyım!’ diyorsan… Babam buna hiç sıcak bakmazdı.”

Abartılı çalma da tolerans sınırının dışındaydı:

“Pek çok kez insanlar haddini aşarak eşlik sırasında fazlasını yapmaya çalışırdı ya da yazılı bölümlerin armonilerini değiştirmeye kalkardı. Babam hemen ‘Hayır, hayır. Böyle çalacaksın.’ derdi. Ama bazıları, ‘Ben kendimi ifade ediyorum.’ bahanesiyle ısrar ederdi. Ve babam yine sorardı: ‘Cam kenarı mı, koridor mu?’”

Zappa’nın yaklaşımı, rock grubunu bir orkestra gibi görmesine dayanıyordu:

“Bir orkestrayı düşünün. Herkes kendi bölümünü çalmalı, başka şeyler uydurmamalı. Bestecinin niyeti bu değilse, yapılan şey onun müziğini bozar. Babam da müziklerini sanki bir rock orkestrası için yazılmış gibi ele alırdı. Her şey notalı, düzenlenmiş olurdu. Nasıl çalınmasını istediğini bilirdi. Bir başkasının daha iyisini bildiğini düşünmesi onun için geçerli bir argüman değildi. O yüzden de bu kişiler kovulurdu.”

Kaynak : musicradar