Çaldığında, Başlangıç ve Bitiş Yoktur. Her Şey Tavuk ve Yumurta Gibidir
Tony Iommi’nin uzun süreli prodüktörü Mike Exeter, Black Sabbath efsanesinin gitar tonunun sırrını açıklıyor.
Tony Iommi’nin uzun süreli prodüktörü, Black Sabbath efsanesinin gitar tonunun nasıl şekillendiğini ortaya koydu. Metal gitarını neredeyse sıfırdan icat etmek zorunda kalan bir adamdan bekleneceği gibi, ekipmanıyla aşırılığa gitmeyi tercih ediyor.
Mike Exeter, 30 yılı aşkın süredir Iommi ile çalışıyor ve aynı zamanda UB40, The Specials, Jeff Beck, Cradle of Filth ve Judas Priest gibi gruplarla da tanınıyor.
Prodüktör, Guitar World’e yaptığı açıklamada şunları söyledi: “En önemli şey, bir tepki olmalıdır. Müzik amfiye çıkmalı ve vücuda ve kafaya vurmalıdır.”
“Çaldığında, başlangıç ve bitiş yoktur. Her şey tavuk ve yumurta gibidir. Kendini, ne olacağını planlamadan ifade ettiği bir alana girer ve o zaman gerçek fikirler ortaya çıkmaya başlar. Bu döngüsel bir hale gelir.”
Zamanla, Exeter, bir müzisyenin ne yaptığından memnun olup olmadığını ifade etme biçimini çok iyi anlamaya başlamış.
“Tony benim için çok kolay bir şekilde okunabilir,” diyor Exeter. “Onu o kadar iyi tanıyorum ki, yüz ifadelerini veya beden dilini hemen fark ederim. Bazen ne çaldığına bakarım, bazen nasıl çaldığına. Eğer belli bir trili yapıyorsa, bunun amfiden yeterince sustain almadığını bildiğimi söylerim. Sonuçta, aradığı şey, kendisinin bir uzantısıdır.”
Exeter, ikilinin 1974 Paris konserlerinin canlı görüntülerini izleyip, ilk iki Black Sabbath albümünün sesini veya Ronnie James Dio ile geçirdikleri dönemdeki sesi karşılaştırma alışkanlıklarını da hatırlıyor.
“İlk iki Sabbath albümünü dinlediğimde, inanılmaz derecede bulanık bir ses var,” diyor Exeter. “Bu klasik bir Laney sesi. Ama 1980’de Dio albümleri için bunu kullanmıyordu. O dönemde daha sıcak Marshalls’a geçmişti. Bu yüzden Tony için tek bir belirleyici ses yok ama kesinlikle kendine ait bir hissiyatı var. O küçük şeyler yüzünden onu kilometrelerce uzaktan ayırt edebilirim.”
Iommi’nin tonundan ilham alan gitaristlere bazı tavsiyelerde de bulunan Exeter, şunları ekliyor: “Tony gibi çalmak için genellikle P-90’lar ve kalın, bulanık bir ses gerekir.”
“Ses, neredeyse hoparlör distorsiyonu gibi kırılmış bir hale gelir. Fazla gain ayarı yaptığını düşünmeyebilirsiniz ama bana güvenin, her şeyde 11’di çünkü eski zamanlarda tek kanallı amfiler vardı.”
“Önü açmak için amfiyi zorlaman, treble, presence ve mids’i kısman, bası artırman ve önüne bir treble booster yerleştirmen gerekirdi. Bu doğru şekilde ayarlanmadığında amfinin önünde durmak, ölüm tonuna sahip olmak gibidir.”
Exeter, açıklamasına şöyle devam ediyor: “Amfinin kırılma noktasının ötesine geçmesini ve önüne ekstra aşamalar koymasını istiyor.” “Ben bir Tube Screamer kullanmazdım, özellikle; bunun yerine TC Electronic Spark gibi şeyleri öneririm. İstediği şey, birden fazla kazanç aşamasıdır ve bu, kolayca temizlenebilir. Stüdyoda genellikle gain’i, riff’e göre ayarlarız.”
“Eğer doğru yapmazsan, pick attack ya da notaların netliğini elde edemezsin. Daha az gain, daha net bir ses verebilir ama nihayetinde bu, fikre bağlıdır. Kesinlikle ince bir çizgi vardır; bir sanatçıyı tatmin edecek bir şey bulabilirsin, ancak prodüktör genellikle bunu biraz geri çekmek ister.”
Exeter, ayrıca Iommi’nin fazla “donanım meraklısı” olmadığını ancak yine de donanım dünyasında neler olup bittiğini tamamen göz ardı etmediğini söylüyor.
“Ancak insanların fark etmediği bir şey var, o da YouTube’a bakıp neler olduğunu görmek için zaman ayırması. Ekipmanı genellikle sade ve basittir. En karmaşık hale geldiği zaman ise veda turnesinde çok fazla ekipman kullanmıştı.”
“Canlı çaldığında kısa bir delay olmasına çok dikkat eder; 80’lerde bir Korg rackmount kullanıyordu. Her zaman bir chorus olmasını ister ve genellikle Analog Man’in mavi olanını tercih eder. Bence bu, distorsiyonlu gitarlar için en iyi chorus’tur. Sahibi Mike Piera harikadır ve bizde bir King of Tone da vardır.”
