Ahmet Hamdi Tanpınar (23 Haziran 1901 – 24 Ocak 1962)
Ahmet Hamdi Tanpınar kimdir? Hayatı ve Eserleri.
Ahmet Hamdi Tanpınar, 23 Haziran 1901 tarihinde İstanbul’un Şehzadebaşı semtinde dünyaya gelmiştir. Babası Hüseyin Fikri Efendi, Gürcü asıllı bir kadı olup, annesi Nesime Bahriye Hanım’dır. Ailenin üç çocuğundan en küçüğü olan Tanpınar, çocukluğunu babasının mesleği nedeniyle çeşitli şehirlerde geçirmiştir; Ergani, Sinop, Siirt, Kerkük ve Antalya gibi yerlerde yaşamıştır. Annesini 1915 yılında kaybetmiştir.
Lise eğitimini Antalya’da tamamlayan Tanpınar, 1918 yılında yükseköğrenim için İstanbul’a gitmiştir. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde eğitimini sürdürmüş ve 1923 yılında mezun olmuştur. Üniversite yıllarında Yahya Kemal Beyatlı’nın etkisi altında kalmış, onun estetik ve edebiyat anlayışından derin izler almıştır.
Mezuniyetinin ardından Erzurum, Konya ve Ankara’da liselerde öğretmenlik yapmıştır. 1933 yılında Gazi Eğitim Enstitüsü’nde edebiyat dersleri vermeye başlamıştır. 1939 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi kürsüsüne profesör olarak atanmıştır.
Edebiyat dünyasında şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi ve akademisyen olarak tanınan Tanpınar, Türk edebiyatının modernleşme sürecinde önemli bir figürdür. Şiirlerinde hece ölçüsünü kullanarak geleneksel Türk şiirine katkı sağlamıştır. Romanlarında ise bireyin iç dünyasını ve zaman kavramını derinlemesine işlemiştir.
Tanpınar, 24 Ocak 1962 tarihinde İstanbul’da vefat etmiştir. Aşiyan Mezarlığı’nda Yahya Kemal Beyatlı’nın yanına defnedilmiştir.
Eserleri arasında “Huzur” (1949), “Saatleri Ayarlama Enstitüsü” (1962) ve “Beş Şehir” (1946) gibi önemli yapıtlar bulunmaktadır.
Eserleri:
Şiirler (1961)
Abdullah Efendi’nin Rüyaları (1943)
Yaz Yağmuru (1955)
Hikâyeler (1983)
Huzur (1949)
Saatleri Ayarlama Enstitüsü (1962)
Sahnenin Dışındakiler (1973)
Mahur Beste (1975)
Aydaki Kadın (1987)
Beş Şehir (1946)
Yahya Kemal (1967)
Edebiyat Üzerine Makaleler (1969)
Yaşadığım Gibi (1970)
XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi (1949)
