Jimi Hendrix’in Son Sahne Gösterisi
Jimi Hendrix’in Son Konseri: Fehmarn’daki Yaşanan Kaos.
Önemli Olan, Yuhalamalarınızın Anahtarına Uyması!”
Jimi Hendrix, ölümünden sadece iki hafta önce, 1970 yılında Almanya’daki Open Air Love & Peace Festivali’nde son kez sahneye çıktı. Bu performans, biraz kaotik olsa da, Hendrix’in deneyimi ve hayranlarına unutulmaz bir anı bıraktı. Hendrix, Billy Cox ve Mitch Mitchell ile sahneye çıktı.
Eğer birine Jimi Hendrix’in, kısa kariyerinde gerçekleştirdiği 350’den fazla konseri izleyenlerden biriyseniz, o gösteriyi tanımlamak için muhtemelen “harika,” “elektrik verici,” “dünyadan dışı,” “gürültülü” ve “öngörülemez” gibi kelimeler kullanırdınız. Ancak Hendrix’in son planlı performansı, teknik aksaklıklar, yağmur gecikmeleri, trafik kaosu, yetersiz altyapı ve iptallerle boğuşan bir festivalde yapıldı, ve bu festivalde en öngörülemeyen şey, gitar efsanesinin sahneye gelip gelmeyeceğiydi.
Söz konusu etkinlik, 4-6 Eylül 1970 tarihlerinde Almanya’nın Fehmarn adasında düzenlenen Open Air Love & Peace Festivaliydi. Hendrix, cumartesi akşamı başta olmak üzere festivalin başkanı olarak sahneye çıkacaktı.
Bu konser, Hendrix’in ve son halindeki The Experience grubunun son planlı performansıydı. Orijinal davulcu Mitch Mitchell geri dönmüş ve Hendrix’in ordu arkadaşı olan Band of Gypsys’in basçısı Billy Cox da performansa dahil olmuştu. Fehmarn konseri, grubun 1970 Cry of Love Tour’unun son durağıydı.
Festivalde yer alan diğer planlı sanatçılar arasında Sly & the Family Stone, Canned Heat, Faces, Ginger Baker’s Air Force, Cactus ve Rory Gallagher’ın öncülük ettiği Taste vardı. Ancak, bu iki son grup da Hendrix’in setini etkileyen aynı sorunlar nedeniyle etkinlikten çekildiler.
Alman organizatörler, Isle of Wight Festivali’nin başarısından ilham almışlardı. Ağustos ayında yapılan 1970 edisyonu, yaklaşık 600-700 bin katılımcı ile müzik tarihine geçerken, Fehmarn organizatörleri de benzer bir Avrupa Woodstock’ı yaratmayı umuyordu. Ancak işler beklendiği gibi gitmedi.
Bilet satışları tahminlerin çok altındaydı. Bazı raporlar sadece 10.000 bilet satıldığını öne sürse de, sonunda belki 60.000 kişi etkinliği ziyaret etti ve bu beklenmeyen kalabalık, festival boyunca rahatsız edici koşullar yarattı. Ayrıca konser alanına ulaşan ulaşımda sorunlar yaşandı.
Hendrix’e 70.000 Alman Markı (bugünkü değerle yaklaşık 160.000 $) ödenmiş ve seyahat masrafları da peşin olarak karşılanmıştı. Festivalin başarısı büyük ölçüde onu baş sanatçı olarak kabul eden organizatörlere bağlıydı. Woodstock filminden sonra Hendrix’in yüzü, festivalin tanıtım posterlerinde yalnızca onun için yer almıştı.
Ancak, festival başlangıçtan itibaren birçok sorunla karşı karşıya kaldı. Şiddetli rüzgarlar ve fırtınalar sahneyi sürekli olarak etkiledi. Cumartesi akşamı Hendrix sahneye çıkmayı beklerken, şartlar o kadar kötüydü ki hiçbir şeyin sahneye yerleştirilmesi güvenli değildi. Hendrix, 8:00’de çıkması gereken sahneye, ertesi gün öğle saatlerinde çıkabildi — 16 saatlik bir bekleyişin ardından. Binlerce hayranı, yağmur altında sıralarını koruyarak bu süreyi geçirdi.
Konserin tamamına ait hiçbir video kaydı mevcut değil. Ancak, grubun performansından bazı bölümler, profesyonel olarak çekilen görüntüler ile Super 8mm hayran kayıtlarının karışımı olarak bazı Hendrix albümlerinde bonus olarak yer aldı ve zaman zaman çevrimiçi olarak paylaşılmaya devam etti.
Yeni ortaya çıkan bir klipte, bir hayranın Hendrix sahneye çıktığı anı kaydettiği görülüyor. Klip, Hendrix’in meşhur 1968 beyaz “Woodstock” Stratocaster’ı ile sahneye çıktığı anda başlıyor. Bir grup yuhalama ve ıslıklar arasında Hendrix, kalabalığa dönerek şu sözleri söylüyor:
“Umurumda değil, ister yuhalayın, isterse anahtarınıza uyun, hepiniz…,” ardından gecikmesinin nedenlerini açıklıyor: “Dün akşam çıkamadık — dayanılmaz bir durumdu,” diyor.
Hendrix, şarkının ilk birkaç notasını çaldığında, her şey unutuluyor ve The Experience, Hendrix’in diskografisinden klasikleşmiş parçalarıyla dolu bir setlist’i geçirmeye başlıyor. Bu parçalar arasında “Spanish Castle Magic,” “Hey Joe,” “All Along the Watchtower,” “Red House,” ve “Purple Haze” bulunuyor ve finalde “Voodoo Child (Slight Return)” ile kapanıyor.
Setlist ayrıca, posthum olarak yayımlanan yeni şarkılar “Freedom” ve “Ezy Ryder” gibi parçaları da içeriyordu.
Hendrix’in, konserlerin beklenmedik şekilde kesilmesiyle ilgili deneyimi yeni değildi. Bir yıl önce, Woodstock’ta da benzer bir durumda kalmış ve konseri Pazartesi sabahı saat 9:00’da gerçekleştirebilmişti. Ancak o zaman, kalabalığın tepkisi çok daha hoşgörülüydü — bu da o dönemin “flower power” ve “Summer of Love” ruhunun bir yansımasıydı. 1970’teki bu festivaldeki yuhalamalar ise zamanın değişen havasını, belki de katılımcıların yağmurda sıkışıp kalmış olmalarından kaynaklanan bir kızgınlığı yansıtıyordu.
Bugün biliyoruz ki, Fehmarn’daki gösteri, Hendrix’in sonunun başlangıcıydı. Ancak, Miles Davis ile yapmayı planladığı işbirlikleri ve müzikal evrim arayışı göz önüne alındığında, Hendrix’in müziği hangi yöne giderdi, kimse bilemiyor.
Fehmarn konserinden sadece bir hafta önce, Melody Maker’a verdiği bir röportajda Hendrix, “Şu an başladığım noktadayım. Bu müzik çağına her şeyi verdim,” diyerek mevcut sunumundan yorulduğunu ve yenilik eklemenin zorlaştığını belirtiyordu.
Hendrix’in sahneye son kez çıktığı an, 16 Eylül 1970’ti. Bu, Ronnie Scott’s Jazz Club’da Eric Burdon ve yeni grubu War ile birlikte birkaç parça çaldığı son performansıdır. Bu tarihten sadece dört yıl önce, Hendrix, sadece bir kilometre mesafedeki Scotch of St. James’te ilk konserini vermişti.
Hendrix’in son canlı performansı, 2005 yılında yayımlanan Live at the Isle of Fehmarn albümü ile kaydedildi.
